SPACERY WOKÓŁ PRANIA
Wokół Prania biegnie ufundowana przez Nadleśnictwo Maskulińskie, przyrodnicza ścieżka dydaktyczna. Tą trasą odbywał niewątpliwie spacery Konstanty Ildefons Gałczyński w latach 1950 – 1953. Ścieżka rozpoczyna się na parkingu w Praniu, wiedzie wzdłuż leśniczówki i fragmentu jeziora Nidzkiego, zatacza koło i prowadzi z powrotem na parking. Jej długość wynosi 1400 metrów, przeciętny czas zwiedzania – 40 minut. „i gdy człowiek wejdzie w las, to nie wie, czy ma lat pięćdziesiąt, czy dziewięć, patrzy w las jak w śmieszny rysunek; i przeciera oślepłe oczy, dzwonek leśny poznaje, ćmę płoszy i na serce kładzie mech jak opatrunek.” „Kronika Olsztyńska” – Leśniczówka Pranie 1950 rok Inna proponowana przez Nadleśnictwo Maskulińskie i Muzeum w Praniu trasa spacerowa wiedzie do kamiennego obelisku poświęconego sośnie Gałczyńskiego, którą poeta często odwiedzał w latach 1950 – 1953. Ze względu na wiek, nazywał ją Georgem Bernardem Shaw od nazwiska sędziwego angielskiego dramaturga. Zeschłą sosnę ścięto w 1983 r.. Odległość do sosny wynosi 1500 metrów, droga jest oznaczona emblematem białej sosny umieszczanym na drzewach co kilkadziesiąt metrów. Czas dojścia – ok. 20 minut.
Zwiedzanie i cennik
Godziny otwarcia Muzeum Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w Praniu:MAJ-CZERWIEC (od poniedziałku do piątku) w godz. 10.00-17.00, WRZESIEŃ (od wtorku do niedzieli) w godz. 10.00-17.00,PAŹDZIERNIK (od środy do niedzieli) w godz. 10.00-17.00.Plenerowe zajęcia muzealne dla grup zorganizowanych po wcześniejszej rezerwacji terminu.Ze względu na plenerowy charakter zajęcia są możliwe tylko przy sprzyjającej pogodzie.Rezerwacja terminów: muzeum.pranie@gmail.com tel. (87) 425 62 48 Uwaga! w dniach organizowania koncertów możliwe jest wcześniejsze zamknięcie Muzeum.
ZAJĘCIA MUZEALNE
Z przyczyn od nas niezależnych remont w muzeum zostanie przedłużony do końca lata. Chcielibyśmy jednak by w tym czasie Pranie było dostępne, zatem zapraszamy we wrześniu (od wtorku do niedzieli) i w październiku (od środy do niedzieli) w godz. 10.00 – 17.00 grupy zorganizowane na plenerowe zajęcia muzealne dla dzieci młodzieży i dorosłych, w tym seniorów. Pakiet w cenie 200 zł od grupy do 40 osób obejmuje opowieść o K. I. Gałczyńskim na Mazurach oraz jedno z poniższych zajęć. Dodatkowo płatną opcją jest organizacja ogniska w cenie 2 zł od osoby.Ze względu na plenerowy charakter zajęcia są możliwe tylko przy sprzyjającej pogodzie. Rezerwacja terminów:muzeum.pranie@gmail.comtel. 87 425 62 48
Z GAŁCZYŃSKIM PO MAZURACH
1. Leśniczówka Pranie 2. Szlak wodny – tędy Gałczyńscy po raz pierwszy przypłynęli 15 lipca 1950 r. łódką leśniczego Stanisława Popowskiego do Prania. 3. Wyspa Skarbów (właściwa nazwa – Czapla) – ulubiona wyspa Gałczyńskich na Nidzkim. Wspominał o niej poeta w Niobe. 4. Droga leśna z Rucianego-Nidy do Prania – zimą 1951 r. Stanisław Popowski wiózł tędy saniami rodzinę Gałczyńskich ze stacji kolejowej. Reminiscencje z tej podróży poeta zawarł w wierszu Sanie. 5. Zatoka Szczupacza – słynęła z obfitości drapieżnych ryb, białych nenufarów i żółtych grążeli. Gałczyński nie łowił ryb, w ciągu czterech mazurskich pobytów tylko raz postanowił zostać wędkarzem, ale nie miał szczęścia choćby do jednej ryby, było to w 1953 r.. Dziś w zatoce rzadko spotyka się szczupaki, za to pozostały nenufary i grążele. 6. Przylądek Burz 7. Zatoka Słoneczna (właściwa nazwa binduga Buda) – miejsce kąpieli zabaw wodnych Gałczyńskich. Tutaj poeta latem 1951 r. zgubił obrączkę. Jedną z dwóch, które w 1948 r. kupił w Moskwie. Po nieudanych próbach znalezienia jej, poszukiwania te skwitował następująco: „To mój dar dla Apollina”. 8. Bernard Shaw – Ulubiona sosna poety, pod którą siadywał w trakcie licznych wędrówek z Prania do stacji kolejowej Karwica Mazurska. Nazwał ją tak z powodu sędziwego wieku, którego również dożył G. B. Shaw. W 1983 r. zaatakowana przez szkodniki uschła i została ścięta. W czerwcu 2003 r., w 50 rocznicę śmierci Gałczyńskiego Nadleśnictwo Maskulińskie i Muzeum w Praniu upamiętniło to miejsce głazem i tablicą oraz zasadziło symbolicznie nową sosnę. 9. Krzyże 10. Jezioro Wesołek – jeziorko to stało się ulubionym miejscem spacerów Gałczyńskich latem 1952 r. Zbierali nad jego brzegami rosiczki, które zabierali ze sobą do Warszawy (dziś pod ochroną!!!). W pobliżu Prania, poeta odkrył podczas pierwszego pobytu inne oczko wodne, które nazwał Jeziorem Oberona (nazwa pochodziła ze Snu nocy letniej Szekspira). Jeziorko to zarosło i już nie istnieje. 11. Cichy Kącik – mała zatoczka osłonięta od wiatrów, miejsce, gdzie Gałczyński lubił kontemplować przyrodę w 1950 r. 12. Krzyżacki Róg 13. Binduga Bobrowa 14. Zatoka Zamordejska Wielka 15. Karwica 16. Leśniczówka Dębowo – Gałczyńscy przepływali kajakiem lub łodzią do zatoczki Słonecznej, a stamtąd, już pieszo wędrowali obok leśniczówki i osady Dębowo, mijali jeziorko w kształcie nerki – Topielec (17), osadę Zamordeje (18) oraz Jaśkowo (19) i odchodzili do Wiartla (20). 17. Jeziorko Topielec (inaczej jezioro Oczko) 18. Osada Zamordeje 19. Osada Jaśkowo 20. Wiartel 21. Zdrużno – gospodarstwo leśne położone przy dukcie Pranie – Karwica Mazurska, w którym najprawdopodobniej chciał na stałe zamieszkać K.I. Gałczyński z żoną. Nagła śmierć poety zniweczyła te plany. 22. Stacja kolejowa Karwica Mazurska 23. Ruciane-Nida – podczas pobytów Gałczyńskiego w Praniu, jak wspomina Kira Gałczyńska, jeździli do niej rzadko – do sklepiku po świece, naftę i zapałki, na pocztę, gdzie ojciec zaprzyjaźnił się trochę z dziwnym pracownikiem o jeszcze dziwniejszym imieniu Agafon. Stąd w 1951 r. do Prania z wizytą do Gałczyńskich przyjeżdżał Jerzy Borejsza, mieszkający wówczas w domu, dzisiaj zwanym Borejszówką. 24. Wojnowo – w 1951 r. z przyjacielem Ziemowitem Fedeckim Gałczyńscy pojechali do Wojnowa, gdzie nad brzegiem jeziora Duś stoi wybudowany w XIX wieku klasztor starowierów. 25. Spychowo (wtedy Pupy) – w 1952 r. Gałczyńscy wsiedli na stacji Karwica Mazurska w pociąg i udali się na wycieczkę do Spychowa.
Historia
Leśniczówka Pranie, przed wojną Seehorst, powstała około 1880 r. i była leśnictwem wsi Krzyże. Polska nazwa „Pranie” wzięła się od łąki nad którą leży leśniczówka, a która jak mówili Mazurzy „prała” czyli osnuwała się mgłą, dymiła. Położona w Puszczy Piskiej tuż nad jeziorem Nidzkim. Przeszła do historii dzięki pobytom w niej wybitnego polskiego poety Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, który po raz pierwszy przybył do Prania w lipcu 1950 r.. Przyjeżdżał z Warszawy przez kolejne trzy lata, jako gość ówczesnego leśniczego Stanisława Popowskiego. W 1952 r. wraz z żoną Natalią snuł plany zamieszkania na stałe w okolicy jeziora Nidzkiego, które zniweczyła nagła śmierć poety w grudniu 1953 r.. W 1980 r. w Praniu utworzono Muzeum Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego jako oddział Muzeum Okręgowego w Suwałkach. Po reformie administracyjnej Polski w 2000 r. Muzeum znalazło się w województwie warmińsko-mazurskim i podlega Radzie Powiatu w Piszu. W leśniczówce powstały ważne utwory: Kronika Olsztyńska, Niobe, Wit Stwosz, Chryzostoma Bulwiecia podróż do Ciemnogrodu, Pieśni, Ezop świeżo malowany, Rozmowa liryczna, Spotkanie z matką, Księżyc, W leśniczówce, Chmiel na rogach jelenich, Ojczyzna i inne. W leśniczówce w lipcu i sierpniu odbywają się koncerty muzyki poważnej i piosenki literackiej, wystawy, spotkania autorskie, recytacje poezji. Spotkać i usłyszeć można tu znakomitych artystów polskiej estrady, którzy licznie odwiedzają leśniczówkę. Organizowane w Praniu imprezy kulturalne cieszą się dużym powodzeniem. Leśniczówka wygrała m.in. plebiscyt czytelników Gazety Wyborczej w 2003 r. na ulubione miejsce imprez kulturalnych na Warmii i Mazurach. KALENDARIUM ŻYCIA I TWÓRCZOŚCI KONSTANTEGO ILDEFONSA GAŁCZYŃSKIEGO 23. 01. 1905 – przychodzi na świat w Warszawie, przy ulicy Mazowieckiej 11 jako pierworodny syn Konstantego Gałczyńskiego i Wandy z Łopuszyńskich Gałczyńskiej. Tego samego roku rodzina przenosi się do mieszkania babki przy ulicy Towarowej, gdzie w grudniu rodzi się drugi syn, Mieczysław Zenon. 1912 – Konstanty rozpoczyna naukę w Szkole Technicznej Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej przy ulicy Chmielnej w Warszawie. 1914 – rodzina Gałczyńskich zostaje ewakuowana do Moskwy, gdzie Konstanty chodzi do Szkoły Komitetu Narodowego Polskiego. Zainteresowanie sztuką rozbudzają w nim pedagodzy Kazimiera i Józef Grabowscy. 1918 – powrót do Warszawy. Bracia kontynuują edukację w gimnazjum Władysława Giżyńskiego na Wierzbnie. 1919 – powstaje pierwszy zachowany do dziś wiersz: Do Alraune. 1921 – umiera na szkarlatynę młodszy brat poety, Mieczysław. 1923 – debiut literacki – publikuje wiersz Szturm w dzienniku „Rzeczpospolita” pod pseudonimem Zenon Trzciński. W tym samym roku rozpoczyna studia na wydziale filologii angielskiej i filologii klasycznej Uniwersytetu Warszawskiego, których nigdy nie ukończył. Drukuje w młodzieżowym miesięczniku „Twórczość Młodej Polski” i w pisemku Koła Literackiego Studentów UW „Smok” 1925 – zostaje członkiem Towarzystwa Przyjaciół Reduty Juliusza Osterwy. 1926 – rozpoczyna współpracę z satyrycznym tygodnikiem „Cyrulik Warszawski”. Jesienią zostaje powołany do Szkoły Podchorążych Rezerwy, a po sześciu tygodniach karnie wydalony jako zwykły szeregowiec do jednostki w Berezie Kartuskiej. 1927 – umiera ojciec poety. 1928 – w dzienniku „Polska Zbrojna” drukuje napisane w Berezie wiersze Capstrzyk i Stajnia. W połowie roku kończy służbę wojskową i wraca do Warszawy. Wiąże się z grupą poetycką Kwadryga i drukuje w wydawanym przez nią miesięczniku. Otrzymuje pierwszą posadę w Polskim Towarzystwie Emigracyjnym, zajmując się sprawami emigrantów europejskich. Utrzymuje się na stanowisku przez pół roku. 1929 – wydaje powieść Porfirion Osiełek – debiut książkowy w Bibliotece Kwadrygi. W Klubie Artystycznym w Alejach Jerozolimskich odbył się pierwszy indywidualny wieczór autorski Gałczyńskiego. W maju poznaje Natalię Awałow, swoją przyszłą żonę. 1930 – matka poety, Wanda Gałczyńska, wychodzi powtórnie za mąż za Stanisława Bergera i przenosi się do Pragi. 1 czerwca K. I. Gałczyński żeni się z Natalią Awałow w cerkwi na Pradze. Na cztery miesięcy obejmuje posadę cenzora w Komisariacie Rządu. 1931 – Gałczyński zostaje mianowany referentem do spraw kultury w Konsulacie Generalnym w Berlinie. 1933 – powstaje poemat Bal u Salomona. Po samowolnym urlopie spędzonym w Belgii i Holandii Gałczyński składa podanie o zwolnienie i wracają z żoną do Warszawy. 1934 – Gałczyński wyjeżdża do Wilna i zamieszkuje na ulicy Młynowej 2 na Zarzeczu. Nawiązuje współpracę z klubem Smorgonia, występuje w audycji satyrycznej „Kukułka wileńska”, pisze słuchowiska dla wileńskiego radia, teksty do piosenek Hanny Ordonówny. Po kilku miesiącach do męża dołącza Natalia. Powstaje wiersz Inge Bartsch opublikowany w tygodniku „Na szerokim świecie”. 1935 – rozpoczęcie współpracy z narodowo-radykalnym tygodnikiem „Prosto z mostu” Stanisława Piaseckiego. 1936 – współpraca z satyrycznym tygodnikiem „Szpilki”. W kwietniu rodzi się córka Gałczyńskich, Kira (zmarła w Warszawie, 20.12.2022 r.). Rodzina wraca do stolicy, zamieszkując w podwarszawskim Aninie. 1937 – w Bibliotece „Prosto z mostu” ukazuje się jedyny w okresie międzywojnia tom wierszy – Utwory poetyckie, poeta pisze Bal zakochanych. Umiera brat Natalii Mikołaj Awałow, a jej matka przenosi się do domu Gałczyńskich w Aninie. 1938 – śmierć matki poety w Pradze. 1939 – powstają Noctes Aninenses. W końcu sierpnia Gałczyński zostaje powołany do Korpusu Ochrony Pogranicza i dostaje się do obozu w Kozielsku. W październiku w ramach wymiany jeńców trafia do obozu przejściowego w Mühlbergu w Niemczech, a stąd do pracy w majątku Scheeren – Kreis Stendal. Przez kolegę poety trafia do Natalii wiersz Pieśń o żołnierzach z Westerplatte. 1941 – zostaje przeniesiony do karnej kompanii stalagu Altengrabow. Od sierpnia do listopada prowadzi Notatnik. 1943 – zostaje skierowany do szpitala stalagu Altengrabow, gdzie pracuje jako tłumacz i sanitariusz. 1945 – trafia do karnej kompanii w Tangerhütte, później do fabryki amunicji w Hillersroben, następnie do odlewni żelaza w Gerdenlegen. Po wyzwoleniu wraz z innymi jeńcami zostaje przewieziony do obozu przejściowego w Höxter gdzie poznaje Lucynę Wolanowską, byłą więźniarkę Ravenbrück i obozu pracy w Dortmundzie. 26.04.1946 r. bierze z nią ślub katolicki w miejscowości Blomberg, zamieszkują razem w Höxter. Stamtąd poeta wyjeżdża do Francji (w Paryżu rozpoczyna pisanie Notatek z nieudanych rekolekcji paryskich), Belgii i Holandii. W Polsce „Tygodnik Powszechny” publikuje informację o śmierci poety. 1946 – 22 stycznia ze związku z Lucyną Gałczyńską rodzi się syn poety, Konstanty Ildefons Gałczyński (w 1949 r. wyemigrował z matką do Australii, do Polski przyjechał po raz pierwszy w 1990 r., zmarł w Darwin 4.04.2020 r. Lucyna Gałczyńska w 1951 r. uzyskała w Australii sądowne unieważnienie małżeństwa i wyszła ponownie za mąż). We Włoszech ukazuje się tom wierszy Gałczyńskiego, spisanych z pamięci żołnierzy 2. Korpusu Armii Polskiej. W marcu poeta powraca do Polski, odnajdując żonę i córkę w Krakowie. Zamieszkują w Domu Literatów na ul. Krupniczej. Gałczyński nawiązuje współpracę z tygodnikiem „Przekrój” Mariana Eliego, gdzie jeszcze tego roku debiutuje „Najmniejszy Teatrzyk Świata Zielona Gęś” i „Listy z fiołkiem”. Gałczyński pisze teksty i występuje w krakowskim kabarecie „Siedem kotów”, publikuje w „Tygodniku Powszechnym”, a nakładem prywatnej Oficyny Księgarskiej ukazuje się duży wybór jego poezji: Wiersze. Powstaje jeden z najbardziej znanych poematów – Zaczarowana dorożka. 1948 – Rodzina Gałczyńskich przeprowadza się do Szczecina. Po przebytym przez poetę zawale, po kilku miesiącach wracają do Warszawy, zamieszkując przy Alei Róż 6. W listopadzie jedzie jako członek polskiej delegacji do Moskwy, na obchody rocznicy Rewolucji Październikowej. 1949 – wyjazd do Pragi, gdzie poznaje i zaprzyjaźnia się z czeskimi pisarzami Františkiem Halasem i Janem Pilarem. Do Czech poeta powraca jeszcze latem na kurację uzdrowiskową w Podiebradach oraz jesienią na pogrzeb Františka Halasa. Wiosną po raz pierwszy przebywa w Nieborowie, gdzie poznaje historię marmurowej głowy Niobe. W Czytelniku ukazuje się wybór wierszy Ślubne obrączki. 1950 – na Zjeździe Literatów Polskich twórczość Gałczyńskiego zostaje ostro potępiona przez Adama Ważyka za „burżuazyjną poetykę z czasów imperializmu”, przed poetą zamykają się drzwi pism i wydawnictw. Powstaje Wielkanoc Jana Sebastiana Bacha. Poeta wpada w depresję, którą pogłębia nierozpoznana szkarlatyna. 15 lipca – 1 listopada 1950 – pierwszy pobyt w Praniu. Poeta pisze: Kronikę olsztyńską, Spotkanie z matką, Rozmowę liryczną, Przez świat idące wołanie…, poemat Niobe, komediofarsę Babcia i wnuczek czyli noc cudów i dokonuje przekładu Snu nocy letniej na zamówienie Juliana Tuwima. W Czytelniku wychodzi książeczka dla dzieci Elektryczne schody. W listopadzie poeta reprezentuje Polskę na II Światowym Kongresie Obrońców Pokoju w Warszawie.
Witaj, świecie!
Witamy w WordPressie. To jest twój pierwszy wpis. Edytuj go lub usuń, a następnie zacznij pisać!